Zdjęcie dnia

Najpiękniejsze zdjęcia astronomii. Codziennie nowe!

Nasz oficjalny, polskojęzyczny mirror >>

Pooglądaj archiwum (tysiące zdjęć!)

Najnowsze informacje z Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO).

Więcej >>

Spójrz w niebo

Życzenia pomyślności
w Nowym Roku składa ORION

Co aktualnie możemy ciekawego zaobserwować na niebie. Przydatne obserwacje dla stałych obserwatorów nieba i nie tylko. Wschody, zachody Słońca w różnych miejscowościach w Polsce.

W skrócie  w lutym:

13/14. XI. - zaćmienie Słońca; całkowite
22.XI - koniunkcja Wenus z Saturnem
13.XII - promieniują Geminidy

Możliwe do obserwacji planety:

Merkury - nisko nad horyzontem, na wschodnim niebie o świcie lub na zachodzie o zmierzchu; przed wschodem Słońca na przełomie XI i XII, wieczorem - w pierwszym tygodniu III
Wenus - jako Jutrzenkę od drugiej połowy VI do końca roku, jako Gwiazdę Wieczorną - od początku roku do końca V.
Mars - przed połnocą w Lwie od I., później - od III widoczny przez całą noc, od połowy IV tylko na wieczornym niebie
Jowisz - w Rybach na początku roku, widoczny tylko z wieczora do połowy kwietnia; potem pojawia się nad ranem w Byku w V.
Saturn -  wschodzi po północy do końca VI, w opozycji będzie 15 IV i wtedy będzie widoczny przez całą noc, od połowy VII, do początku X na wieczornym niebie
Uran - do końca III wieczorem w Rybach, od IV rano
Neptun - wieczorem, w gwiazdozbiorze Wodnika, widoczny aż do XII

  Więcej >>

Słońce

Serwis poświęcony naszej najbliższej gwieździe - Słońcu. Wiele interesujących informacji o budowie Słońca, jego ewolucji, przyszłości, cyklach aktywności i ich wpływom na Ziemię.

Wspaniała kolekcja aktualnych obrazów Słońca: od fotosfery do korony, od fal rentgenowskich po radiowe. Dane o bieżącej aktywności Słońca, o kosmicznej pogodzie, zorzach polarnych, burzach magnetycznych. A wszystkie informacje na żywo pobierane z różnych obserwatoriów na świecie, satelitów i sond kosmicznych! >>

Poczytaj

ESO … Europejskie Obserwatorium Południowe Leonardo Testi

Mars Andrzeja Woszczyka Józef Smak

Andrzej Lisicki (1927–2011) Cecylia Iwaniszewska

Prosto w Kosmos w rytmie rap

Jacek Drążkowski

Andrzej Woszczyk 1935–2011, Maciej Mikołajewski

Enceladus — glob pod oceane, Roman Schreiber

Astronomia w utworach Williama Szekspira
Agnieszka Janiuk

Enigmatyczna natura dysku w układzie zaćmieniowym EE Cephei  Cezary Gałan

„Wspaniały projekt” — Boga czy człowieka? Wojciech P. Grygiel

Gorące gwiazdy we wczesnym Wszechświecie  Anna Raiter

Soczewki grawitacyjne narzędziem kosmologii - Pierwszą soczewkę grawitacyjną odkryto w 1978 r. - był nią kwazar DSQ-QSO-0957+561....
Marek Biesiada

Mikrokwazary - jedne z najpotężniejszych źródeł energii we Wszechświecie mimo wielu lat badań wciąż pozostają tajemnicze.... Aleksander Sądowski

400-setna rocznica rodzin Heweliusza (1611-1687) przypada już 28 stycznia. Przypominamy biografię  "polskiego Leonardo da Vinci" napisaną dla "Uranii" przez Przemysława Rybkę.

Artykuł doctora honoris causa Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Petera N. Wilkinsona
Otwarcie na Wszechświat — astronomia naszych czasów.

O Subtelnych strukturach protuberancji słonecznych piszą Janusz Osarczuk i Krzysztof Radziszewski

9 listopada 2010 r. przypada 180. rocznica śmierci Jana Śniadeckiego. Tomasz Kardaś pisze o Życiu i działalności astronoma Jana Śniadeckiego

O Projekcie LOFAR — nowym oknie na Wszechświat pisze Elżbieta Kuligowska

Czego (jeszcze) nie rejestruje Obserwatorium Pierre Auger, czyli poszukiwania fotonów i neutrin o skrajnie wysokich energiach - o tym pisze Piotr Homola

Te i inne artykuły znajdziesz w dziale Poczytaj.

O serwisie, prawach autorskich

• Co nowego
• Trochę historii
• Prawa autorskie
• Kontakt

50 lat U Geminorum

Nieudana misja sondy Fobos-Grunt

Zmarł prof. Roman Juszkiewicz

Kolejna szansa na zorzę

AURORA ALERT w Polsce

Nowa odsłona słownika astronomicznego Polskiego Towarzystwa Astronomicznego

Pierwsza "druga" Ziemia

Misja Kepler poświęcona poszukiwaniom planet podobnych do Ziemi w obszarach stref zamieszkiwalnych (czyli w takich obszarach, gdzie warunki na planecie pozwalają na występowanie wody w stanie ciekłym) odniosła kolejny sukces.

Wśród około 170 000 monitorowanych obiektów znaleziono gwiazdę oznaczoną jako Kepler-22 i towarzyszącą jej planetę, nazwaną zgodnie z konwencją Kepler 22-b. Po wykryciu tranzytu w danych fotometrycznych uruchomiona została kampania obserwacyjna z udziałem teleskopów na Ziemi, uzupełniając dane m.in. o pomiary prędkości radialnych, które potwierdzają odkrycie planety...

Almanach Astronomiczny na rok 2012

Andrzej Woszczyk - wspomnienie

Pomóż nam odnaleźć planety wokół innych gwiazd

Zaćmienie Księżyca z Grudziądza

Od płomyczka do wybuchu supernowej

Daleka Eris - bliźniacza siostra Plutona

Pole magnetyczne rządzi?

Gdański zegar pulsarowy

Tu jesteśmy

NASA potwierdza obecność wody na Europie

20 listopada 2011
Więcej | Elżbieta Kuligowska

Test stacji naziemnej do łaczności z satelitami Lem i Heweliusz

18 listopada 2011
Więcej | BRITE-PL

Nowe gazowe olbrzymy

Astronomowie z Pennsylvania State University i Uniwersytetu Mikołaja Kopernika dokonali odkrycia trzech kolejnych planet poza Układem Słonecznym. Nowe planety mają masy zbliżone do masy Jowisza i są tzw. gazowymi olbrzymami.

Odkrycie jest efektem współpracy Pennsylvania State University i UMK w ramach Pensylwańsko-Toruńskiego Projektu Poszukiwań Planet (PennState Torun Planet Search - PTPS) prowadzonego przez prof. Aleksandra Wolszczana z Pennsylvania State University i prof. Andrzeja Niedzielskiego z UMK.

17 listopada 2011
Więcej | Aktualności UMK

Razem dla Heveliusa

21 października rektor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika prof. Andrzej Radzimiński i rektor Politechniki Gdańskiej prof. Henryk Krawczyk podpisali list intencyjny w sprawie projektu budowy radioteleskopu Hevelius.

Obie uczelnie zobowiązały się do współpracy przy zaprojektowaniu i stworzeniu radioteleskopu Hevelius i budowy wokół niego Centrum Inżynierii Kosmicznej. List intencyjny dotyczy przygotowania koncepcji technicznej i organizacyjnej, propozycji lokalizacji i poszukiwania funduszy. Radioteleskop miałby być gotowy w 2015 r.

9 listopada 2011
Więcej | Aktualności UMK

Młody astronom z Nagrodą Młodych

Dr Gracjan Maciejewski z Centrum Astronomii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika otrzymał Nagrodę Młodych Polskiego Towarzystwa Astronomicznego.

Wyróżnienie to przyznawane jest za wybitny indywidualny dorobek naukowy w dziedzinie astronomii. W przypadku dra Maciejewskiego za prace poświęcone chronometrażowi tranzytujących egzoplanet. Nagroda została wręczona podczas uroczystego otwarcia XXXV Zjazdu Polskiego Towarzystwa Astronomicznego w Gdańsku.

8 listopada 2011
Więcej | Aktualności UMK

ESO zaprasza Polskę

Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO), jedna z najbardziej znaczących na świecie organizacji do badań astronomicznych, chętnie przyjmie Polskę do swoich szeregów. Tak wynika ze słów wypowiedzianych przez Dyrektora Generalnego ESO deklarującego gotowość ESO do rozpoczęcia negocjacji.

ESO zrzesza aktualnie 14 krajów europejskich  (w tym spośród sąsiadów Polski: Niemcy i Czechy), jednak w tym gronie brak Polski, która jest ostatnim dużym krajem Europy nie będącym członkiem tej organizacji. Sytuacja ta ma szansę się zmienić...

3 listopada 2011
Więcej | Krzysztof Czart

Supermasywne czarne dziury powstają w układach dwóch galaktyk ?

ALMA działa! Pierwszy obraz z najpotężniejszego teleskopu pracującego w dziedzinie podczerwieni

Nobel z fizyki za odkrycie przyśpieszonej ekspansji Wszechświata

Hershel odkrywa nową drogę ewolucji galaktyk

Czy silne pole magnetyczne powstało tuż po Wielkim Wybuchu?

Dlaczego gaz znajdujący się pomiędzy galaktykami albo gwiazdami z tej samej galaktyki jest namagnesowany?

Grupa astrofizyków, pod kierunkiem Christopha Federrath i Gillesa Chabrier z Lyonu, uzyskała nowe wyniki dotyczące jednego z możliwych wyjaśnień tego zjawiska: pierwotne słabe pole magnetyczne w wyniku ruchów turbulentnych zostaje wzmocnione. Przeprowadzone przez grupę badaczy z Francji symulacje pokazały, że powszechne ruchy turbulentne wzmocniły pole magnetyczne w bardzo szybkim, eksponencjalnym tempie. "Nasze obliczenia pokazują, że proces wzmocnienia pola magnetycznego może zachodzić w nawet bardzo ekstremalnych warunkach fizycznych, takich jak te, które panowały tuż po Wielkim Wybuchu" tłumaczy jeden z badaczy....

 
27 września 2011
Więcej | Hubert Siejkowski


IV Astronomiczny Dzień w izerskim Parku Ciemnego Nieba

WSTĘP DARMOWY

Zapraszamy wszystkich miłośników nocnego, rozgwieżdżonego nieba w sobotę, 1 października 2011
na astronomiczne, rodzinne popołudnie i wieczór na Stogu Izerskim w Świeradowie-Zdroju.
W programie przewidziano wykłady astronomiczne oraz teleskopowe obserwacje nieba i Słońca.

Będzie można zobaczyć planety Jowisz i Uran, kometę Garradd, wiele obiektów mgławicowych (gromady gwiazd, galaktyki, mgławice), spróbować własnych sił w astrofotografii oraz wziąć udział w liczeniu gwiazd na izerskim niebie.  Szczegółowy program tutaj.

24 września 2011
Więcej

Ekstremalna pogoda w obcym świecie

Astronomowie z Uniwersytetu w Toronto zaobserwowali duże zmiany jasności na pobliskim brązowym karle. Za zjawisko to najprawdopodobniej odpowiedzialna jest burza o silne niespotykanej dotychczas na innych planetach. Atmosfery starych brązowych karłów i planet olbrzymów są do siebie bardzo podobne, więc dzięki temu odkryciu poznamy lepiej fizykę atmosfer planet spoza Układu Słonecznego....

 
21 września 2011
Więcej | Hubert Siejkowski

V Międzynarodowa Olimpiada z Astronomii i Astrofizyki 25.08 - 04.09  

„Przez jedenaście dni byliśmy świadkami wielkiego święta astronomii. Obserwowaliśmy jak wspaniale potrafią ze sobą współpracować i spędzać czas młodzi ludzie, bez względu na to spod jakiej szerokości geograficznej pochodzą” – mówił Lech Motyka, dyrektor Planetarium Śląskiego, które było organizatorem tego prestiżowego dla regionu i Polski przedsięwzięcia. 

Absolutnym zwycięzcą indywidualnym V Międzynarodowej Olimpiady z Astronomii i Astrofizyki  został Stanislav Fort z Republiki Czeskiej. Najlepszym praktykiem okazał się Akshay Krishna z Indii, natomiast najlepszym teoretykiem – Jeevana Priya Inala, również z Indii. Złoty medal w zawodach drużynowych otrzymała drużyna z Rumunii. Drugie miejsce zajęły ex aequo drużyny Indii i Iranu.

Podczas ceremonii zamknięcia olimpiady, która odbyła się 3 września br. w Teatrze Rozrywki w Chorzowie rozdano w sumie 61 medali: 10 złotych, 18 srebrnych i 33 brązowe. Polacy zdobyli sześć medali: po jednym złotym i srebrnym oraz cztery brązowe. Złoto trafiło w ręce Filipa Ficka z Wadowic.

20 września 2011
Więcej | IOAA

Teleskop Keplera odkrył planetę w układzie podwójnym

Teleskop orbitalny Keplera znalazł planetę, która okrąża dwa Słońca (dwie giazdy krążące jednoczesnie wokół swego środka masy w tzw. układzie podwójnym gwiazd). Jest to pierwsza znana nam planeta w takim układzie. Planeta nosi nazwę Kepler-16b, lezy w odległości około 200 lat świetlnych od Słońca, i jest najprawdopodobniej nie nadającym się do zamieszkania, chłodbym, gazowym olbrzymem podobnym do Saturna. Może nieco przypominać słynną planetę Tatooine z Gwiazdnych Wojen, naukowcy są jednak zgodni - na Keplerze-16b nie mogło rozwinąć się życie.  

19 września 2011
Więcej | Elżbieta Kuligowska

"Bomby zegarowe" w Drodze Mlecznej

Nowe badania astronomiczne wskazują, że zwalnianie rotacji starych gwiazd może prowadzić do eksplozji takich, jak w przypadku supernowych typu Ia. W hollywoodzkim hicie „Speed: Niebezpieczna prędkość” bomba umieszczona w autobusie jest tak ustawiona, że wybuchnie jeżeli autobus zwolni do prędkości poniżej 80 km/h. Groźba – zwolnij, a eksploduje – sprzyja dobrej akcji filmu, a także wydaje się mieć swój kosmiczny odpowiednik.
Nowe badania sugerują, że życie niektórych starych gwiazd może być podtrzymywane przez szybkie obracanie się, jednak kiedy ich rotacja maleje, eksplodują jak supernowa. Tysiące tych „zegarowych bomb” mogą być rozrzucone po naszej Galaktyce. 

15 września 2011
Więcej | Magda Siuda

Teleskop Chandra znalazł najbliższą nam parę supermasywnych czarnych dziur.

Supermasywne czarne dziury są uważane za pozostałości po tzw. mergerach - łączeniu się dwóch galaktyk o różnych masach, złożonych z miliardów gwiazd. Astronomowie z projektu Chandra (orbitalne obserwatorium promieniowania rentgenowskiego NASA) odkryli właśnie pierwszą taką parę czarnych dziur, znajdującą się w zwykłej galaktyce spiralnej, NGC 3393, podobnej do Drogi Mlecznej. Znajduje się ona dosyć blisko nas - w odległości zaledwie 160 milionów lat świetlnych od Słońca. Obie czarne dziury znajdują się w jej centrum i dzieli je dystans około 490 lat świetlnych. Są pozostalością procesu łączenia sią dwóch galaktyk sprzed co najmniej miliarda lat

10 września 2011
Więcej | Elżbieta Kuligowska

Odkryto nowe paliwo podtrzymujące powstawanie gwiazd w Drodze Mlecznej?

Nicolas Lehner oraz Christopher Howk, astrofizycy z Uniwersytetu Notre Dame, Indiana w USA odkryli brakujące paliwo, które prawdopodobnie zasila proces formowania się gwiazd w naszej Galaktyce. Tym paliwem są masywne obłoki zjonizowanego gazu, które spadają w kierunku dysku Galaktyki z jej halo i przestrzeni międzygalaktycznej. Dzięki wykorzystaniu nowego instrumentu zainstalowanego w teleskopie kosmicznym Hubble'a (NASA/ESA Hubble Space Telescope): spektrografu COS (ang. Cosmic Origins Spectrograph) udało się po raz pierwszy wyznaczyć odległości do szybko poruszających się obłoków zjonizowanego gazu. Takie obłoki zawierające dużą ilość gazu były już wczesnej obserwowane i występują powszechnie pokrywając dużą część galaktycznego nieba, a teraz okazało się, że znajdują się one w grawitacyjnym zasięgu naszej Galaktyki. Astronomowie spodziewali się, że szybko poruszające się obłoki mogą być rezerwuarem gazu, ale nie wiedzieli o ich oddziaływaniu z naszą Galaktyką.

5 września 2011
Więcej | Wojciech Jurusik

Odkryto planetę z diamentu !

Astronomowie odkryli planetę, która najprawdopodobniej zbudowana jest z czystego diamentu. Znajduje się ona tysiące lat świetlnych od nas, w gwiazdozbiorze Węża. Według naukowców diamentowa planeta powstała z układu podwójnego (układu dwóch gwiazd okrążających się nawzajem), złożonego z pulsara i białego karła. Pulsar odarł swego kompana z zewnętrznej otoczki, pozostawiając jedynie jego węglowe jądro. Artykuł na ten temat ukazał się w prestiżowym piśmie "Science".Międzynarodowy zespół badawczy pod przewodnictwem Matthew Bailesa dokonał tego niecodziennego odkrycia przy pomocy dwóch przyrządów: 64 - metrowego radioteleskopu z Parkes (Australia) i 76 - metrowej anteny z Jodrell Bank (Anglia).

29 sierpnia 2011
Więcej | Elżbieta Kuligowska

Najciemniejsza znana planeta: obcy świat czarniejszy niż węgiel

Odkryta w 2006 roku, masywna egzoplaneta typu jowiszowego, TrES-2b, jest jak dotychczas najciemniejszym znanym ciałem niebieskim tego typu. Pomiary wykazały, że jej powierzchnia odbija mniej niż jeden procent padającego na nią światła 'słonecznego'. W Układzie Słonecznym Jowisz odbija aż ok. 1/3 światła Słońca - głównie mają w tym udział spowijające go, gęste, jasne obłoki amoniaku. Egzoplaneta TrES-2b nie ma takich chmur ze względu na swoją bardzo wysoką temperaturę powierzchniową.

15 sierpnia 2011
Więcej | Elżbieta Kuligowska

Juno - nowy satelita Jowisza

Piątego sierpnia 2011 z przylądka Canaveral na Florydzie wystrzelono bezzałogową rakietę nośną Atlas 5. Na jej pokładzie znajdowała się nowa sonda NASA - Juno - która następnie odłączyła się od rakiety i obecnie jest w drodze na Jowisza. Na razie misja przebiega pomyślnie - sonda jest w stałej łączności radiowej z odbiornikiem na Ziemi. Sama podróż sondy Juno potrwa pięc lat. Wykorzysta grawitację Ziemi, by rozpędzić się do większej prędkości i zbliżyć się do Jowisza w roku 2016. Następnie wejdzie na jego orbitę, stając się sztucznym satelitą gazowego olbrzyma. Szacuje się, że misja potraw mniej więcej rok - w tym czasie Juno okrązy Jowisza 33 razy. Później prawdopdoobnie spali się w jego atmosferze.

10 sierpnia 2011
Więcej | Elżbieta Kuligowska

Teleskop Herschela pomaga w rozwiązania zagadki pochodzenia kosmicznego pyłu

Nowe obserwacje wykonane w podczerwieni przez Kosmiczne Obserwatorium Herschela zdają się ujawniać, że podczas eksplozji gwiazdy dochpodzi do wyrzucenia w przestrzeń ogromnych ilości świeżego pyłu (o wadze od około 160,000 do 230,000 mas Ziemi). Dowodzi to, że wybuchy masywnych gwiazd (supernowych) sa czynnikiem odpowiedzialnym za istnienie pyłú kosmicznego, także we wczesnych epokach istnienia Wszechświata. "To odkrycie pokazuje siłę badań astronomicznych prowadzonych na różnych długościach fal światła" - skomentował Paul Goldsmith, naukowiec z NASA Jet Propulsion Laboratory w Pasadenie (California). "Obserwacje Herschela w podczerwieni dały nam nowe narzędzie badawcze, umożliwiające rozwikłanie tajemnic Kosmosu."

31 lipca 2011
Więcej | Elżbieta Kuligowska

Czy galaktyki eliptyczne są młodsze niż myślano?

Astronomowie z zespołu Atlas 3D dostrczyli danych, które poddają w wątpliwość standardowy model formowania galaktyk eliptycznych. Pierwsze wyniki pracy tej międzynarodowej grupy dotyczące dwóch galaktyk eliptycznych ukazują cechy charakterystyczne dla dosyć niedawnych zderzeń galaktyk, co sugeruje, że obiekty te są pięć razy młodsze niż powszechnie się uważa.

30 lipca 2011
Więcej | Wojciech Jurusik

Pokręcona historia pierścienia w naszej Galaktyce

Nowe obserwacje wykonane przez satelitę Herschel przedstawiły dziwaczny pokręcony pierścień gęstego gazu w centrum naszej Drogi Mlecznej. Tylko kilka części dysku, który rozciąga się bardziej niż 600 lat świetlnych były znane do tej pory. Obserwacje Herschela ukazały po raz pierwszy cały dysk oraz dziwny „zawijas”, z powodu którego astronomowie zaczęli rwać sobie włosy z głowy.

Astronomowie byli zadziwieni tym co zobaczyli – pierścień, który jest w centrum płaszczyzny naszej Galaktyki przypomina wyglądem....

29 lipca 2011
Więcej | Wojciech Jurusik

Największy rezerwuar wody na krańcu Wszechświata

Dwie grupy astronomów odkryły największe i najbardziej odległe zasoby wody jakie kiedykolwiek zostały znalezione we Wszechświecie. W odległości ponad 12 miliardów lat świetlnych znajduje się  kwazar, a w jego centrum orgormna czarna dziura pożerajaca materię . Czarną dziurę otacza woda, której jest 140 bilionów razy więcej niż wody w ziemskich oceanach. 

„Środowisko wokół tego kwazaru jest bardzo wyjątkowe ze względu na wytwarzanie dużej ilości wody” – mówi Matt Bradford, naukowiec z należącego do NASA Jet Propulsion Laboratory w Pasadenie. „To kolejny dowód na to, że woda jest wszechobecna we Wszechświecie, nawet w tym bardzo wczesnym”. Bradford kieruje jedną z grup, która dokonała odkrycia...

26 lipca 2011
Więcej | Magda Siuda


Odkryto najdalszy kwazar we Wszechświecie

Grupa europejskich astronomów odkryła ekstremalnie jasny kwazar, który istniał już 770 milionów lat po Wielkim Wybuchu. Leży on na rekordowo dużym przesunięciu ku czerwieni - z = 7.085, i jest jednocześnie najdalszym znanym kwazarem (poprzedni rekord należał do obiektu leżącego na z = 6.4). Zespół naukowy prowadzony przez Daniela Mortlocka i Stephena Warrena z Imperial College w Londynie opublikował ten niecodzienny wynik w czerwcowym wydaniu "Nature." Zgodnie z ta publikacją, widmo nowo znalezionego kwazara wykazuje sygnatury gazów istniejących w bardzo wczesnym Wszechświecie, co daje możliwość zbadania panujących wówczas warunków i składu Wszechświata. W centrum kwazara znajduje się "monstrualna" czarna dziura o masie rzędu miliardów mas Słońca. Podważa to aktualnie przyjmowane teorie dotyczące formowania się i ewolucji czarnych dziur.

 22 lipca 2011
Więcej | Elżbieta Kuligowska

Prof. Andrzej Woszczyk 1935-2011

W niedziele, 17 lipca zmarł Profesor Andrzej Woszczyk, jeden z najbardziej zasłużonych polskich astronomow, organizator życia akademickiego na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu i naukowego w mieście, wychowawca i nauczyciel kilku pokoleń toruńskich astronomow, jeden z budowniczych uniwersyteckiego obserwatorium astronomicznego w Piwnicach, Prezes Towarzystwa Naukowego w Toruniu i wieloletni Prezes Polskiego Towarzystwa Astronomicznego, Redaktor Naczelny dwumiesięcznika Urania - Postępy Astronomii, autor wielu artykułów i książek, niestrudzony popularyzator nauki. 

18 lipca 2011
Więcej | Maciej Mikołajewski, Orion


WiggleZ

W styczniu bieżącego roku zakończono fazę obserwacyjną jednego z największych przeglądów kosmologicznych nieba - WiggleZ. Po czterech latach obserwacji przy użyciu Angielsko-Australijskiego Teleskopu astronomowie opracowali katalog zawierający pozycje oraz przesunięcia ku czerwieni 240 000 galaktyk. Przegląd pokrywa niespełna 2.4 procent całkowitej powierzchni nieba (około 1000 stopni kwadratowych) i sięga do rekordowego w klasie zmasowanych obserwacji nieba przesunięcia ku czerwieni z=1. Głęboki zasięg przeglądu jest jego podstawowym atutem z punktu widzenia zastosowania w badaniu wielu zagadnień kosmologicznych. Graniczna wartość przesunięcia ku czerwieni odpowiada momentowi, w którym Wszechświat miał 5.9 miliarda lat, a więc odbierane w chwili obecnej światło galaktyk zostało wyemitowane 7.7 miliarda lat temu...

16 lipca 2011
Więcej | Radek Wojtak


Ostatnia misja wahadłowca: STS-135

Wahadłowiec Atlantis został wystrzelony 8 lipca 2011. Jest to jego ostatni lot i zarazem ostatnia misja w historii lotów promów kosmicznych NASA - misja STS-135. Podczas dwunastu dni Atlantis połączony będzie z Międzynarodową Stacją Kosmiczną (ISS). Dostarczy na nią załogę złożoną z czterech astronautów (dowódca: Chris Ferguson, pilot Doug Hurley, spacjaliści: Sandy Magnus i Rex Walheim) oraz wielozadaniowy moduł logistyczny "Rafaello" zawierający zapasy oraz częsci, niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania Stacji. Celem misji jest ponadto sprowadzenie na Ziemię uszkodzonego urządzenia pompującego amoniak z ISS. Moduł ten zostanie następnie zbadany przez specjalistów z NASA celem wyjaśnienia przyczyn usterki.

12 lipca 2011
Więcej | Źródło | Elżbieta Kuligowska


Brakujące ogniwo, czyli woda utleniona w Kosmosie

W materii międzygwiazdowej odkryto cząsteczki nadtlenku wodoru (H₂O₂).  Odkrycie to daje odpowiedzi na pytania dotyczące brakującego ogniwa chemicznego między dwiema cząsteczkami kluczowymi dla życia: wody i tlenu. Nadtlenek wodoru odgrywa kluczową rolę w chemii wody i ozonu w atmosferze naszej planety. Bardziej znany jest jako tzw. woda utleniona, znana głównie ze swojego działania dezynfekującego lub jako rozjaśniacz do włosów. Związek został odkryty w kosmosie przez astronomów wykorzystujących dane z teleskopu APEX z Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO) w Chile.

9 lipca 2011
Więcej | Źródło | Karolina Wojtkowska, Magda Siuda


Letnie imprezy w Izerskim Parku Ciemnego Nieba

Tegoroczne lato będzie obfitować w astronomiczne wydarzenia organizowane w Górach Izerskich w Parku Ciemnego Nieba. W lipcu i w sierpniu po obu stronach granicy - w Czechach w Jizerce, w Polsce w Orlu - będzie można wziąc udział w teleskopowych obserwacjach Słońca, w "Gwiezdnych nocach", posłuchać wykładów z astronomii, obserwowac nocne niebo i upiec kiełbaski przy ognisku. Szczegółowe informacje na stronie www.izera-darksky.eu. Jeśli masz pytania, napisz do pi@astro.uni.wroc.pl
 
Tutaj znajdziesz szczegółowy plan imprez.

22 czerwca 2011
Źródło |Orion
 
Sonda Dawn zbliża się do Westy

Amerykańska sonda  Dawn (Świt) zbliża się do planetoidy Westa, która jest największą asteroidą (średnica około 530 km) z pasa tych obiektów między Jowiszem a Marsem. Westa jest czwarta odkrytą planetoidą (w 1807r, przez H.W.Olbersa) i nazywana jest też protoplanetą - niewiele jej zabrakło, by stać się planetą.
Dawn wejdzie na orbitę Westy w połowie lipca, gdy od Ziemi będzie ją dzielić 188 milionów km. Sonada będzie orbitować 2700 km ponad powierzchnią asteroidy, po czym zejdzie niżej do ok. 200 km monitorując ją przez rok, a następnie poleci na spotkanie planety karłowatej Ceres o średnicy 940 km. Dawn dotrze do niej w 2015 r.

Sonada Dawn wystartowała we wrześniu 2007 r., jej celem jest zbadanie historii powstania Układu Słonecznego.

14 maja 2011
Źródło | Orion



VOICES OF THE COSMOS w Piwnicach

17 kwietnia w Centrum Astronomii UMK w Piwnicach w ramach XI już Festiwalu Nauki i Sztuki w Toruniu odbył się koncert muzyki elektronicznej z pokazem nieba pod największym polskim radioteleskopem. Koncert promował również płytę VOICES OF THE COSMOS. Na czas koncertu radioteleskop zamienił się w największy w Polsce ekran, na którym wyświetlano animacje i obrazy astronomiczne. Relacje z tego wydarzenia przygotował Marcin Gładkowski.

30 kwietnia 2011
Więcej | Orion


NGC 4151: Aktywna Czarna Dziura w „oku Saurona”

Do zbadania centralnego regionu spiralnej galaktyki NGC 4151 wykorzystano obserwacje w dziedzinie rentgenowskiej, radiowej i optycznej. Galaktyka NGC 4151 została nazwana przez astronomów „okiem Saurona” przez podobieństwo do oka negatywnej postaci w powieści „Władca pierścieni” Tolkiena.

W „źrenicy oka” obserwacje rentgenowskie, które wykonał satelita CHANDRA....

3 kwietnia 2011

Więcej | Źródło | Wojciech Jurusik

Wyniki OMSA

Dnia 26 marca Roku Jana Heweliusza 2011 o godzinie 9:00 w sali plenarnej grudziądzkiego Ratusza odbyła się ceremonia ogłoszenia wyników XXXVII Ogólnopolskiego Młodzieżowego Seminarium Astronomicznego im. prof. Roberta Głębockiego. Imprezie patronował Marszałek Województwa Kujawsko-Pomorskiego oraz Prezydent Miasta Grudziądza...

31 marca 2011
Więcej | Sebastian Soberski, Orion

Finał Ogólnopolskiego Młodzieżowego Seminarium Astronomicznego

W dniach 24 - 26 marca 2011 roku w grudziądzkim Planetarium i Obserwatorium Astronomicznym
odbywa się Finał XXXVI Ogólnopolskiego Młodzieżowego Seminarium Astronomicznego im. Prof. Roberta Głębockiego.

TRANSMISJA NA ŻYWO PRZEZ INTERNET:
http://www.grudziadz.planetarium.pl

Imprezie patronuje:
Marszałek Województwa Kujawsko-Pomorskiego oraz Prezydent Miasta Grudziądza.

25 marca 2011
Sebastian Soberski, Orion

Zooniverse - projekt Milky Way

Na stronie youtube można znaleźć krótki samouczek dotyczący interfejsu Milky Way Project, który jest częścią projektu Zooniverse.

Projekt Milky Way zajmuje się obiektami w naszej Galaktyce. Na zdjęciach z Kosmicznego Teleskopu Spitzera wykonanych w podczerwieni użytkownicy zaznaczają i klasyfikują odpowiednie obiekty. Interfejs jest w języku polskim.

Autorem tego instruktażowego filmiku jest Mirek Kołodziej z Młodzieżowego Obserwatorium Astronomicznego, który jest jednocześnie członkiem polskiego zespołu technicznego Galaktycznego Zoo.

Na adres galaktycznezoo@astronomia.pl można zwracać się do polskiego zespołu technicznego z pytaniami dotyczącymi projektu Milky Way.

Więcej o projekcie Milky Way pisaliśmy w Orionie w grudniu.

Film instruktażowy

15 marca 2011
Orion

Nowe obserwacje galaktyki M82 ujawniają wielokrotne źródła silnego wywiewania materii

Teleskop Subaru z zainstalowaną kamerą do obserwacji w podczerwieni oraz spektroskopem COMICS (ang. Cooled Mid-Infrared Camera and Spectrometer) dostarczył nowe zdjęcia wnętrza galaktyki M82, które ukazują gromady młodych gwiazd jak i źródła wywiewania materii z galaktyki ze spektakularną dokładnością.

Obserwacje te przyczyniają się do głębszego zrozumienia złożonych procesów w młodych galaktykach, które aktywnie tworzą gwiazdy, pokazują one, że wywiewanie materii występuje w wielu miejscach w galaktyce nie zawsze związanych z pojedynczymi skupiskami gwiazd...

13 marca 2011

Więcej | Źródło | Wojciech Jurusik

Słoneczne wybuchy na urodziny Kopernika

W całym kraju świętowaliśmy 538. rocznicę urodzin Mikołaja Kopernika (1473 - 1543).  W Grudziądzu na Placu Miłośników Astronomii złożono kwiaty pod pomnikiem Kopernika, w Toruniu urodziny Kopernika to jednocześnie święto Uniwesytetu Jego imienia.

18 lutego doszło do kolejnego wybuchu na Słońcu. Odpowiedzialny za niego jest obszar aktywny związany z największą grupą plam. Spodziewamy się, że wybuch ten dotrze do Ziemii w ciągy 24 godzin. Istnieje wówczas możliwość obserwacji zjawiska zorzy polarnej (naładowane cząsteczki wiatru słonecznego wchodzą w atmosferę Ziemi w okolicach biegunów i wywołują świecenie). W czasie największej aktywności można zorzę zaobserwować nawet w Polsce.

Film z wybchem na Słońcu,który zaczął się 15.02.
Zdjęcia Słońca oraz obchodów urodzin Kopernika w Grudziądzu - fot. Dawid Gondek & Łukasz Narolski (MKA@PiOA)

Dni Kopernikowskie w Grudziądzu.

20 lutego 2011
 Sebastian Soberski, Orion

Migocząca mgławica Krab

Astrofizycy przez długi czas uważali mgławicę Krab za stałą "świecę standardową" w zakresie rentgenowskim. Jednak 12 stycznia na spotkaniu Amerykańskiego Towarzystwa Astronomicznego Colleen Wilson-Hodge z Centrum Lotów Kosmicznych im. Marshalla zaprezentował osiągnięcia grupy badaczy, którzy odkryli fluktuacje w promieniowaniu mgławicy...

2 lutego 2011
Więcej | Źródło | Magda Siuda

Cykl życia gwiazd na przykładzie Andromedy

Dwa obserwatoria należące do Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) połączyły siły, by przedstawić galaktykę Andromedy (M31) w nowym świetle. Satelita Herschel obserwuje pierścienie formowania gwiazd daając najbardziej szczegółowe zdjęcie tej galaktyki w podczerwieni, a XMM-Newton pokazuje umierające gwiazdy świecące w zakresie rentgenowskim.

W trakcie Świąt Bożego Narodzenia 2010 satelity Herschel i XMM-Newton zostały wycelowane....

16 stycznia 2011
Więcej | Źródło | Magda Siuda

Planetarium w Grudziądzu zaprasza : "Home - S.O.S. Ziemia!

Planetarium i Obserwatorium Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika w Grudziądzu (ul.Hoffmanna 1) zaprasza na spotkanie w ramach obchodów Roku Jana Heweliusza 2011 A.D..

Dnia 13.01.2010 (CZWARTEK) godz. 17:00

- projekcja filmu  "Home - S.O.S. Ziemia!" (2009), sala kinowa planetarium.
OPIS filmu: http://www.stopklatka.pl/film/film.asp?fi=39224&sekcja=recenzja&ri=6230

- po filmie obserwacje nieba  z cyklu : "Na tropach Heweliusza" (między innymi Księżyc, Jowisz i jego satelity).

  W przypadku złej pogody seans pod kopułą planetarium

WSTĘP WOLNY

http://www.grudziadz.planetarium.pl

 Planetarium i Obserwatorium Astronomiczne
 Z.S.T. im J. & J. Śniadeckich
 ul. Hoffmanna 1
 86-300 Grudziądz

11 stycznia 2011
Orion

Było nam dane Słońca zaćmienie
 

W środę 4 stycznia od 8 rano, czyli od momentu wschodu naszej Gwiazdy, aż do godz. 11 mogliśmy cieszyć nasze oczy (zaopatrzone w odpowiednią ochronę) pięknymi widokami zaćmienia Słońca. Niestety, nie w całej Polsce pogoda dopisała - chmury spowiły Poznań i Toruń, ale mieszkańcy Krakowa, Warszawy czy Gdańska mieli okazję do zrobienia pięknych zdjęć.
onane na Suhorze w Gorcach w Obserwatorium Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie. W fazie maksymalnej Księżyc zakrył 80% tarczy Słońca, zrobiło się nieco ciemniej, nawet w tych miejscowościach, gdzie to piękne zjawisko zakryły chmury.

W tym roku czekają nas jeszcze 3  zaćmienia częściowe (w czerwcu, lipcu i listopadzie, niewidoczne w Europie). Podobne do wtorkowego zaćmienie zobaczymy w Polsce dopiero w 2026 r. W przyszłym roku łowcy zaćmień mają dwie okazje do zobaczenia całkowitego zaćmienia - w Japonii, Ameryce Północnej i Chinach oraz Australii i Nowej Zelandii. W Polsce na całkowiete zaćmienie trzeba poczekać do 2135 r.

Galeria zdjęć z zaćmienia w Obserwatorium na Suhorze.
Strona NASA poświęcona zaćmieniom.
Międzynarodowa Stacja Kosmiczna na tle Słońca w momencie zaćmienia  (APOD)

6 stycznia 2011
Orion

Pełne wiadomości
Wcześniejsze wiadomości

Wiadomości - Serwisy światowe

Spaceflight Now | ESA | Astronomy.com | Sky & Telescope | SpaceNews | Today@NASA | Yahoo News | BBC Sci/Tech | CNN Sci-Tech | Nature

W najnowszym numerze czasopisma PTA i PTMA m.in.

• Heweliusz oczami współczesnego astronoma Józef Smak
• Zaczęło się od komety Halleya… , Krzysztof Ziołkowski
• ESO … Europejskie Obserwatorium Południowe Leonardo Testi

W nr 6/2011 pocztówka z ESO
 
W nr 3/2011 płyta
VOICES OF THE COSMOS

W nr 6/2010 Uranii
DVD "Eyes on the Skies"

Prenumerata

W nr 4/2010 katalog
 "Rysunkowe Astrożarty
Jacka Drążkowkiegi"

• Almanach Astronomiczny 2012
• 2011 - Rok Jana Heweliusza
  
• Photopic Sky Survey
  
• OZMA
  
• Toruński Zlot Miłośników Astronomii 2011
  
• EU-HOU
• Zooniverse
  
• BRITE
  
• Hakerzy wolności
  
• Astro-Baza
• Izerski Park Ciemnego Nieba
  
• Planetarium w Potarzycy
• Planetarium Śląskie
• Młodzieżowe Obserwatorium Astronomiczne w Niepołmicach
• Miesięcznik Delta
• OA UJ
• Grudniowa konferencja w CAMK Warszawa

 Więcej >>

Internet - narzędzie astronoma

Zobacz jak astronomowie używają Internetu w codziennej pracy i spróbuj sam wykorzystać ich źródła informacji i narzędzia. Nasz przewodnik pomoże ci w tym.

Ćwiczenia z astronomii

Ćwiczenia z astronomii z użyciem obserwacji Teleskopu Kosmicznego i największych teleskopów na Ziemi. Poczuj się astronomem! Proste zadania - zaskakujące wyniki - wiele satysfakcji!

Dla zaawansowanych uczniów szkół średnich i studentów I roku studiów astronomicznych (fizycznych). >>

Nowe ćwiczenie ESO!

Możesz zadać pytanie z astronomii  zawodowemu astronomowi! Odpowiedź uzyskasz na naszej witrynie.

Ostatnie pytania:

• Dlaczego prosta łącząca Słońce i Księżyc (poza pełnią) nie jest osią symetrii obiektu złożonego z tych 2 ciał?
  
• Po zachodzie Słońca nisko nad horyzontem jest bardzo jasny obiekt. Co to jest?
  
• Ile wynosi składowa pozioma natężenia pola magnetycznego ziemskiego dla
  Poznania?
  
• Co się stanie gdy zderzą się dwa obiekty o dużej gęstości?
• Co to jest czas?
• Co to jest i na czym polega "proca grawitacyjna"?
• Czy dzień w Bydgoszczy jest krótszy od dnia w stolicy o 8 minut, czy to błąd?
• Czy Pluton jest planetą
• Jak obliczyć wielkość krateru, który zrobi np. meteoryt lecący z daną prędkością?

Zobacz odpowiedzi na te
i inne pytania  >>

Wielokrotnie nagradzany profesjonalny serwis internetowy poświęcony Układowi Słonecznemu. Setki zdjęć, animacje, opisy, tabele, odnośniki....(w jęz. angielskim). >>

Niniejszy serwis edukacyjny prowadzi Polskie Towarzystwo Astronomiczne - organizacja zrzeszająca zawodowych astronomów. Zapraszamy do odwiedzenia oficjalnych stron Towarzystwa, a zawodowców do wstąpienia. >>

2009
Międzynarodowy Rok Astronomii


2011
Rok Jana Heweliusza