Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa Astronomicznego, wykonując Uchwałę Walnego Zebrania Członków Towarzystwa, podjętą na XXXIII Zjeździe w Kielcach, w dniu 19 września 2007, zdecydowanie popiera starania polskiego środowiska astronomicznego w sprawie przystąpienia Polski do Europejskiego Południowego Obserwatorium (ESO) i jednocześnie prosi o nadanie biegu tej sprawie.
Polskie Towarzystwo Astronomiczne jest stowarzyszone z Europejskim Towarzystwem Astronomicznym (EAS), a przystąpienie Polski do ESO, mieć będzie dla naszych astronomów przełomowe znaczenie w dotychczasowej historii polskich badań Wszechświata, na najwyższym światowym poziomie.
ESO jest to Organizacja Europejska, której celem są astronomiczne badania obiektów z południowej półkuli nieba. ESO zostało powołane do życia w 1962 roku, stawiając sobie za główny cel, ułatwienie badań naukowych dla europejskich astronomów i astrofizyków. Obecnie ESO wspierane jest przez następujące kraje członkowskie: Anglię, Belgię, Czechy, Danię, Finlandię, Francję, Hiszpanię, Holandię, Niemcy, Portugalię, Szwecję, Szwajcarię i Włochy. Wiele innych państw, widząc nadzwyczajne osiągnięcia tej organizacji, pragnie przystąpić do ESO.
Główna europejska siedziba personelu ESO znajduje się w Garching opodal Monachium, a bezpośredni operatorzy ESO rezydują w Santiago w Chile. ESO dysponuje trzema obserwatoriami na pustyni Atacama w Chile, a mianowicie:
1. La Silla, 600 km na północ od Santiago de Chile, na wysokości 2400 m npm; gdzie rozmieszczonych jest kilka średniej wielkości teleskopów optycznych ;
2. Obserwatorium Paranal na wysokości 2600m npm, na południe od Antofogasty, gdzie usytuowane są: Wielki 16m Teleskop Optyczny (VLT), Interferometr VLT i dwa duże teleskopy do przeglądów nieba, VST i VISTA ;
3. Llano de Chajnantor, położone koło San Pedro de Atacama na wysokości aż 5000m npm, gdzie pracuje najnowszy submilimetrowy teleskop (APEX) i wielka sieć 12 m submilimetrowych anten (ALMA), która powstała w kooperacji z USA, Chile i krajami Azji wschodniej.
Obecnie trwają w ESO prace nad ekstremalnie dużymi kilkudziesięciometrowymi teleskopami, które będą pracowały w zakresie optycznym i bliskiej podczerwieni (E-ELT).
Polscy astronomowie wielokrotnie korzystali z instrumentów ESO, dzięki przyjacielskim zaproszeniom, w uznaniu zasług i dotychczasowych osiągnięć we wspólnych badaniach w ramach rozmaitych zespołach naukowych. W dalszej perspektywie czasowej, nie można jednak polegać tylko na gościnnych zaproszeniach. Astronomowie ze wszystkich ośrodków naukowych Polski, muszą wreszcie czuć się pełnoprawnymi członkami ESO, po to, by móc znacząco wpływać na podejmowany zakres badań i współdecydować o rozwoju astronomii na najwyższym poziomie.
Wejście Polski w skład ESO otworzy dla kształconych w kraju astronomów, astrofizyków i informatyków nieosiągalny dotąd dostęp do pozycji, etatów, stypendiów i stażów w czołowej placówce naukowej świata, podobnie jak w przypadku fizyków ma to miejsce w CERN – European Organization for Nuclear Research. Najnowsze technologie stosowane w ESO, poprzez dostęp dla polskich techników i inżynierów, mogą bezpośrednio zadecydować o przyszłości naszej gospodarki. Włączenie Polski do ESO jest dziś strategicznym europejskim celem wspólnotowym i szansą cywilizacyjną dla polskiej nauki i techniki.