Z głębokim smutkiem informujemy, że 23 listopada br. odeszła po ciężkiej chorobie Dr Barbara Szczodrowska-Kozar, emerytowany adiunkt w Instytucie Astronomicznym Uniwersytetu Wrocławskiego odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi i Medalem Komisji Edukacji Narodowej.

Była wychowanką prof. Stefana Wierzbińskiego, pod którego kierunkiem napisała pracę magisterską w 1964 r. i pracę doktorską w 1971 r. W Zmarłej tracimy wieloletnią współpracowniczkę – oddaną, pracowitą, skromną - i wychowawczynię wielu pokoleń wrocławskich studentów.
Pogrzeb w gronie najbliższej rodziny odbył się 26 listopada. Prochy Zmarłej spoczęły w kolumbarium Cmentarza Komunalnego przy ul. Kiełczowskiej we Wrocławiu.

ANDRZEJ WOSZCZYK 1935-2011

W niedzielę, 17 lipca zmarł Profesor Andrzej Woszczyk, jeden z najbardziej zasłużonych polskich astronomów, organizator życia akademickiego na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu i naukowego w mieście, wychowawca i nauczyciel kilku pokoleń toruńskich astronomów, jeden z budowniczych uniwersyteckiego obserwatorium astronomicznego w Piwnicach, Prezes Towarzystwa Naukowego w Toruniu i były Prezes Polskiego Towarzystwa Astronomicznego, Redaktor Naczelny dwumiesięcznika Urania-Postępy Astronomii, autor wielu artykułów i książek, niestrudzony popularyzator nauki.

Był członkiem Komitetu Astronomii PAN i Komisji Astrofizyki PAU. Od 2003 roku pełnił funkcję prezesa Towarzystwa Naukowego w Toruniu. W latach 1999–2007 był prezesem Polskiego Towarzystwa Astronomicznego. W latach 1971–2006 pełnił wielokrotnie funkcje zastępcy dyrektora i dyrektora Instytutu Astronomii UMK oraz kierownika Katedry Astronomii i Astrofizyki Instytutu, a potem Centrum Astronomii UMK. Przez dwie kadencje zasiadał w Senacie Uczelni.

Jako jeden z najzdolniejszych astronomów swojego pokolenia, ponad własną karierę przedkładał jednak zawsze pracę dla innych. W roku 1973 współorganizował obchody 500-lecia urodzin Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz Nadzwyczajne Sympozjum Międzynarodowej Unii Astronomicznej w Polsce. Specjalizował się w astrofizyce małych ciał Układu Słonecznego, a potem również w astrofizyce gwiazd osobliwych. Wraz ze słowackim astronomem Milanem Antalem, jest współodkrywcą dziewięciu planetoid przy pomocy teleskopu 90 cm w Piwnicach. W siedemdziesiątą rocznicę urodzin, decyzją Międzynarodowej Unii Astronomicznej, został obdarowany „własną” planetoidą, 14382 Woszczyk. Wykształcił kilkudziesięciu magistrów i kilkunastu doktorów astronomii, których traktował jak pełnoprawnych partnerów dając im pełną naukową i twórczą swobodę, co doprowadziło do szerokiego rozwoju tematyki badawczej w toruńskim ośrodku. Był dla nich nie tylko Mistrzem, ale przede wszystkim Przyjacielem.

Od 1995 roku był Redaktorem Naczelnym wydawanego przez Polskie Towarzystwo Astronomiczne wespół z Polskim Towarzystwem Miłośników Astronomii, czasopisma popularnonaukowego Urania-Postępy Astronomii. Przez kilkanaście lat wyniósł pismo na bardzo wysoki poziom merytoryczny i edytorski zmieniając jednocześnie jego charakter, z kwartalnika na dwumiesięcznik. Dbał o kontakt z młodzieżą, pełniąc przez wiele lat funkcję Przewodniczącego Jury Ogólnopolskiego Młodzieżowego Seminarium Astronomicznego w Grudziądzu. Ostatnie lata poświęcił w znacznej mierze zachowaniu pamięci o astronomach swojego i starszego pokolenia, przekazując tę wiedzę młodszym kolegom w dwóch zredagowanych przez siebie książkach. Za całokształt działań popularyzujących wiedzę o Wszechświecie, w 2007 roku prof. Andrzej Woszczyk został uhonorowany przez PTA Medalem im. Włodzimierza Zonna.

Był do końca aktywny. Kilka godzin przed kolejną operacją i na dwie doby przed śmiercią, jeszcze dzwonił i pytał, czy wyszedł kolejny numer Jego ukochanej Uranii…

Maciej Mikołajewski

Z ogromnym żalem zawiadamiamy, że dnia 24 sierpnia w wieku 84 lat zmarł nasz kolega, członek PTA, doc. dr hab. Andrzej Lisicki.

Andrzej Lisicki ukończył studia astronomiczne w 1952 roku w Toruniu. Doktorat uzyskał w 1961 roku. Był wieloletnim pracownikiem Wyższej Szkoły Morskiej w Gdyni. Znakomity popularyzator astronomii.

Zarząd Główny PTA

Z głębokim żalem zawiadamiamy, że w dniu 23 kwietnia 2011 roku, w wieku 85 lat zmarł profesor Stanisław Gorgolewski, nestor polskiej radioastronomii.
Stanisław Gogolewski urodził się 19 października 1926 r. w Słonimiu na Nowogrodczyźnie. W czasie II wojny światowej trafił do Wielkopolski i w 1952 r. ukończył fizykę na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Dzięki stypendium British Council w latach 1958-1959 odbył studia doktoranckie na Uniwersytecie Cambridge pracując w zespole późniejszego noblisty Martina Ryle"a. Doktorat obronił w 1960 r. pod kierunkiem prof. Wilhelminy Iwanowskiej na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika, tu także zdobywał kolejne stopnie i tytuły naukowe: habilitację w 1964 r., stanowisko profesora w 1970 i tytuł naukowy profesora w 1990 roku.
Pracę na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika rozpoczął jeszcze podczas studiów w Poznaniu. Pracował w Zakładzie Fizyki Doświadczalnej, Zakładzie Astrofizyki i Zakładzie (później Katedrze) Radioastronomii stając się jednym z twórców toruńskiej i polskiej radioastronomii. Był jednym z inicjatorów budowy 32-metrowego radioteleskopu w Centrum Astronomicznym UMK w Piwnicach. W latach 1965-1991 kierował Zakładem Radioastronomii (od 1980 r. jako Katedra Radioastronomii), a w latach 1976-1978 był dyrektorem Instytutu Astronomii UMK (obecnie Centrum Astronomii). Jego uczniem był prof. Aleksander Wolszczan, odkrywca pierwszego układu planet poza Układem Słonecznym.
Profesor zajmował się m.in. badaniami nad promieniowaniem radiowym Słońca. Odkrył promieniowanie radiowe Callista - satelity Jowisza, opracował projekt radioteleskopu do poszukiwania planet i badania heliosfery. Po przejściu na emeryturę w 1997 r. prowadził badania nad efektem elektropizmu roślin.

Konferencja naukowa „Wykorzystanie Małych Teleskopów II”

w dniach 16 i 17 czerwca 2011 w Instytucie Fizyki Uniwersytetu Opolskiego odbędzie się konferencja naukowa „Wykorzystanie Małych Teleskopów II”. Celem konferencji jest przedstawienie i omówienie prac naukowych wykonanych przy użyciu takich narzędzi badawczych. Pozwoli to poznać możliwości uzyskania wartościowo naukowych danych obserwacyjnych przy użyciu małych teleskopów. Dobra informacja o istniejącym oprzyrządowaniu i prowadzonych obserwacjach ułatwi organizowanie przyszłych kampanii obserwacyjnych.

Organizatorami konferencji są Instytut Fizyki Uniwersytetu Opolskiego i Polskie Towarzystwo Astronomiczne.

Szczegóły na stronie www.fizyka.uni.opole.pl/konf
Formularz zgłoszeniowy: formularz.doc

UCHWAŁA
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
z dnia 16 grudnia 2010 r.
w sprawie ustanowienia roku 2011 Rokiem Jana Heweliusza

Jan Heweliusz – astronom, ławnik i miejski rajca, piwowar i drukarz, malarz, podróżnik, „Gdańszczanin Tysiąclecia”, „polski Leonardo da Vinci”.
Twórca prototypu zegara wahadłowego i wybitny badacz ciał niebieskich. Uważany za twórcę nowoczesnej selenografii. Na dachach swych trzech domów zbudował obserwatorium astronomiczne, które wyposażył we własnoręcznie skonstruowane znakomitej jakości teleskopy i przyrządy pomiarowe, czyniąc je ówcześnie najlepiej wyposażonym tego typu obiektem na świecie.
Heweliusz był jednym z najwybitniejszych przedstawicieli świata nauki XVII wieku. Jako pierwszy z obywateli Rzeczypospolitej został przyjęty w poczet członków słynnego Królewskiego Towarzystwa Naukowego w Londynie. Gdańskie Obserwatorium odwiedzali monarchowie: Jan Kazimierz, Maria Ludwika i Jan III Sobieski, zaś wsparcia finansowego, oprócz królów Polski, udzielał mu także Ludwik XIV. Był autorem ponad 20 wielkich dzieł, a wyniki swych studiów i obserwacji drukował w swojej własnej drukarni.
Stworzył podwaliny współczesnej astronomii i na stałe wpisał się w historię światowej nauki.
W 2011 roku przypada czterechsetna rocznica Jego urodzin.

Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ogłasza rok 2011 Rokiem Jana Heweliusza.

MARSZAŁEK SEJMU
/ - / Grzegorz Schetyna

Kamień z Księżyca

W Częstochowie w Sali Reprezentacyjnej Muzeum Częstochowskiego w dniach od 15 października do 10 listopada, staraniem dr. Bogdana Wszołka wystawiony jest autentyczny Kamień z Księżyca, wypożyczony z NASA. Więcej na stronie: www.ptma.ajd.czest.pl

Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa Astronomicznego, na Zebraniu w Poznaniu, w dniu 28 września 2010, podjął jednomyślnie Uchwałę o objęciu Patronatu nad Międzynarodową Olimpiadą Astronomiczną i Astrofizyczną 2011 (IOAA), która odbędzie się w przyszłym roku w Polsce. Termin i miejsce 21 Olimpiady zbiega się z rocznicą 400-lecia urodzin Jana Heweliusza uroczyście obchodzoną w Gdańsku, stanowić będzie ważne wydarzenie astronomiczne w skali światowej. Dlatego też, istotnym będzie włączenie się, wielu członków PTA do organizacji tej Olimpiady.
Jednocześnie, zdaniem PTA, należy mieć nadzieję, że tradycja sukcesów polskich uczniów w IOAA będzie w 2011 roku podtrzymana.

Polscy uczniowie zwyciężyli w Międzynarodowej Olimpiadzie Astronomii i Astrofizyki w Pekinie,
zdobywając jeden złoty i dwa srebrne medale.

Złoty medal olimpiady zdobył Przemysław Mróz z VII LO im. Juliusza Słowackiego w Warszawie, który dodatkowo zdobył również nagrody za najlepszy sumaryczny wynik we wszystkich konkurencjach oraz za najlepszy wynik w części praktycznej. Nie jest to pierwsza wygrana Przemysława Mroza, był on wcześniej zwycięzcą w konkursie zadań astronomicznych w Delcie, współorganizowanym przez PTA w ramach Międzynarodowego Roku Astronomii 2009.
Srebrne medale zdobyli: Damian Puchalski z Liceum Akademickiego Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu i Maksymilian Sokołowski z I LO im. Mikołaja Kopernika w Krośnie, a wyróżnienie Jakub Bartas z I LO im. Bolesława Chrobrego w Pszczynie. Polską reprezentacją opiekuje się dr Waldemar Ogłoza z Instytutu Fizyki Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie.
Więcej infromacji na stronie: http://www.as.up.krakow.pl/ioaa . Zobacz zdjęcia

Kina Orange-IMAX w wprowadzają do swojego repertuaru obraz "Hubble 3D", zawierający trójmymiarowy film z misji serwisowych teleskopu Hubble oraz wspaniałe symulacje trójwymiarowych struktur we Wszechświecie starannie przygotowane w oparciu o obrazy z Teleskopu Hubbla.
Obejrzyj zwiastun filmowy

Od niedawna działa bardzo interesujący portal w całości poświęcony życiu i pracy Mikołaja Kopernika.
Zachęcamy do oglądania. Można tam znależć m.in. listy Kopernika - fotokopie, teksty oryginałów i tłumaczenia na język polski.
http://copernicus.torun.pl

W dniu 19 lutego, w rocznice urodzin Mikołaja Kopernika nasz rodak został uhonorowany umieszczeniem w tablicy Mendelejewa. Pierwiastek o liczbie atomowej 112 uzyskano w laboratorium GSI w Darmstadt, w Niemczech. Nadano mu nazwę Copernicium i oznaczono symbolem Cn.

Rozstrzygnięto konkurs "Przewodnik astronomiczny po Polsce".
Pierwsze miejsce zajęło i otrzymało komplet okolicznościowych monet ufundowany przez Mennicę Polską Koło Astronomiczne Copernicus z Żywca.
Więcej informacji na www.as.up.krakow.pl/2009/index.php?article=konkurs

Szanowni Panstwo,
13 lutego wieczorem jeden z pozaziemskich swiatów planeta pozasłoneczna XO-3b, przysłoni macierzystą gwiazdę. Zjawisko mogą zaobserwować nawet amatorzy, dysponujący odpowiednim doświadczeniem.
Tranzyt planety XO-3b będzie celem międzynarodowej kampanii obserwacyjnej, zorganizowanej przez naszych kolegów z włoskiego obserwatorium w Merate. Razem ze środowiskiem astronomów-amatorów skupionych wokół portalu Astro-Forum przygotowujemy polski udział w tej kampanii. Więcej informacji znajdą Państwo tutaj:
Międzynarodowa kampania obserwacji tranzytu planety XO-3b!
Jest wiele powodów, dla których warto obserwować zmienność nieba, zresztą więcej o tym jest w przygotowanych materiałach. Ze swojej strony prosimy o rozpowszechnienie tej informacji wśród uczniów i znajomych amatorów astronomii oraz o rozważenie wzięcia udziału w tym ciekawym przedsięwzięciu, o ile dysponują Panstwo własnym sprzętem.

Serdeczne pozdrowienia
Józefina Turło i Lech Mankiewicz

HOU Polska

"Laboratorium " - ostatni program popularnonaukowy, jaki był jeszcze do niedawna nadawany przez TVP, będzie zdjęty z anteny. O programie tym autor, pan Niedzicki, opowiadał na konferencji grudniowej w Warszawie. Miłośnicy tego programu protestują w internecie
"Przywróćcie "Laboratorium"! jest na Facebooku".
Do przygotowywanego obecnie protestu środowiska naukowców włączy się także PTA.

W Centrum Astronomicznym im. Mikolaja Kopernika PAN w Warszawie w dniach 10 i 11 grudnia 2009 odbyła się Konferencja kończąca obchody Roku Astronomii w Polsce: "Astronomia w Edukacji Mediach i Kulturze",
Na stronie internetowej Konferencji dostępny jest półgodzinny skrót filmowy oraz galeria zdjęć.

W dniach 14-18 września odbył się w Krakowie XXIV Zjazd Polskiego Towarzystwa Astronomicznego .

Pod patronatem Polskiego Towarzystwa Astronomicznego odbędą się w Toruniu i Gdańsku koncerty Festiwalu Tournee de Carillon 2009.
Więcej informacji na stronie carillon.pl